સદભાવના વૃદ્ધાશ્રમનો 151 કરોડ વૃક્ષારોપણ સંકલ્પ અને વિશ્વના સૌથી મોટા નિઃશુલ્ક વૃદ્ધાશ્રમનો વિસ્તરણ
પર્યાવરણ સંવર્ધન અને વૃદ્ધોની સન્માનપૂર્ણ સેવા માટે સદભાવના વૃદ્ધાશ્રમની ઐતિહાસિક પહેલ

રાજકોટ સ્થિત સદભાવના વૃદ્ધાશ્રમએ એક ઐતિહાસિક પહેલની જાહેરાત કરી છે. સમગ્ર ભારતમાં 151 કરોડ વૃક્ષો વાવવાની અને તેનું સંવર્ધન કરવાની યોજના સાથે, વિશ્વનું સૌથી મોટું નિઃશુલ્ક વૃદ્ધાશ્રમ સંકુલ બનાવવાની યોજના પણ જાહેર કરવામાં આવી છે. આ બંને પહેલો પર્યાવરણ સંવર્ધન અને વૃદ્ધોની કલ્યાણકારી સેવા માટે નવા માપદંડ સ્થાપિત કરશે.

હરિત ભારતનો સંકલ્પ
ગયા દસ વર્ષમાં સદભાવના વૃદ્ધાશ્રમે 1.10 કરોડ વૃક્ષો વાવ્યા અને તેનું સંવર્ધન કર્યું છે. તેમાં 40 લાખ રક્ષિત વૃક્ષો અને 70 લાખ મિયાવાકી પદ્ધતિથી ઉગાડવામાં આવેલા વૃક્ષોનો સમાવેશ થાય છે. હવે સંસ્થાએ સમગ્ર ભારતમાં 151 કરોડ વૃક્ષો વાવવાનો અને તેનું સંવર્ધન કરવાનો સંકલ્પ લીધો છે.
આ અભિયાનનો પ્રારંભ મહારાષ્ટ્રથી થશે, જ્યાં શરૂઆતમાં ત્રણ કરોડ વૃક્ષો વાવવામાં આવશે. ગુજરાતમાં સરકાર, સંસ્થાઓ, દાતાઓ અને સ્વયંસેવકોના સહકારથી 150 મિયાવાકી જંગલો વિકસાવવાની યોજના છે. સંસ્થાનું માનવું છે કે વૃક્ષ વાવવું સહેલું છે, પરંતુ તેનું સંવર્ધન કરવું મુશ્કેલ છે. તેથી સંસ્થા વૃક્ષોની નિયમિત સિંચાઈ અને સંભાળની જવાબદારી પોતે લે છે.
વિશ્વનું સૌથી મોટું નિઃશુલ્ક વૃદ્ધાશ્રમ
સદભાવના વૃદ્ધાશ્રમ પહેલેથી જ વિશ્વનું સૌથી મોટું વૃદ્ધાશ્રમ ગણાય છે. અહીં 1,400 રૂમ સાથે 5,000થી વધુ બિસ્તરગ્રસ્ત અને નિરાધાર વૃદ્ધોને આયુષ્યભર સેવા આપવામાં આવે છે. હવે સંસ્થા રાજકોટ–જામનગર રોડ પર રામપર ખાતે સાત 11-માળની ઇમારતો સાથે આધુનિક વૃદ્ધાશ્રમ સંકુલ બનાવશે. આ માટે અંદાજે રૂ. 400 કરોડનો ખર્ચ થશે.
15 એકર વિસ્તારમાં ફેલાયેલું આ આધુનિક સંકુલ વૃદ્ધોને તમામ જરૂરી સુવિધાઓ પૂરી પાડશે—મંદિર, અન્નપૂર્ણા ભોજનાલય, લાઇબ્રેરી, વ્યાયામશાળા, યોગ હોલ, મેડિકલ સેન્ટર, બગીચા અને કોમ્યુનિટી હોલ. દરેક ટાવરમાં 100 રૂમ હશે અને દરેક માળે વૃદ્ધોને ફરવા માટે ટેરેસની સુવિધા હશે. આખું સંકુલ વ્હીલચેર-પ્રિય હશે અને દરેક રૂમમાં હવા, પ્રકાશ અને હરિયાળીની ખાસ કાળજી લેવામાં આવશે.
વૃદ્ધોની સન્માનપૂર્ણ સેવા
આ આધુનિક સંકુલમાં દેશના વિવિધ ભાગોમાંથી આવતા લગભગ 5,000 નિરાધાર, બીમાર, વિકલાંગ, માનસિક રોગગ્રસ્ત, દ્રષ્ટિહીન અને બિસ્તરગ્રસ્ત વૃદ્ધોને આશ્રય મળશે. તેમને માત્ર નિવાસ જ નહીં, પરંતુ આરોગ્ય સેવા, પ્રેમ અને સન્માનપૂર્ણ જીવન પણ મળશે. બિસ્તરગ્રસ્ત વૃદ્ધોની 24×7 સંભાળ માટે મોટી કેઅરટેકર ટીમ તૈનાત રહેશે.
સંસ્થાના સ્થાપક શ્રી વિજય ડોબારિયાએ જણાવ્યું કે, “વૃદ્ધોની વધતી જતી જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને રાજકોટમાં સાત 11-માળની ઇમારતો વડે નવા વૃદ્ધાશ્રમ સંકુલનું નિર્માણ થઈ રહ્યું છે. સાથે જ સમગ્ર ભારતમાં 151 કરોડ વૃક્ષો વાવવાનો અને તેનું સંવર્ધન કરવાનો સંકલ્પ લીધો છે.”
દાન અને સહકાર
નવા વૃદ્ધાશ્રમ સંકુલના નિર્માણ માટે લંડનસ્થિત વિનુભાઈ બાચુભાઈ નાગરેચા અને તેમના પરિવાર દ્વારા રૂ. 108 કરોડનું ઉદાર દાન આપવામાં આવ્યું છે. આ યોગદાન વૃદ્ધોની કલ્યાણકારી સેવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે.
સંસ્થા અને તેના ઉપક્રમો
સદભાવના વૃદ્ધાશ્રમ ‘વન પંડિત’ તરીકે જાણીતા શ્રી વિજયભાઈ ડોબારિયાની દ્રષ્ટિ હેઠળ સ્થાપિત થયો છે. માનવ સેવા ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ છેલ્લા દસ વર્ષથી આ વૃદ્ધાશ્રમનું સંચાલન કરે છે. અહીં અત્યાર સુધી 700થી વધુ નિરાધાર અને બીમાર વૃદ્ધોને આશ્રય આપવામાં આવ્યો છે, જેમાંથી 300 વૃદ્ધો બિસ્તરગ્રસ્ત છે.
વૃદ્ધાશ્રમ સિવાય સંસ્થા વૃક્ષારોપણ, બળદ આશ્રમ (જખમી અને ત્યજી દેવામાં આવેલા બળદો માટે), ડોગ શેલ્ટર, પ્રાણીઓ માટેની હોસ્પિટલ અને મફત મેડિકલ સેવાઓ જેવી અનેક સામાજિક પ્રવૃત્તિઓ પણ ચલાવે છે. અત્યાર સુધી સંસ્થાએ 40 લાખથી વધુ દેશી પ્રજાતિઓ—નીમ, પિપળ, વટ, ઉમર, આંવળા વગેરે—વાવ્યા અને તેનું સંવર્ધન કર્યું છે.
નિષ્કર્ષ
સદભાવના વૃદ્ધાશ્રમનો 151 કરોડ વૃક્ષારોપણ સંકલ્પ અને વિશ્વના સૌથી મોટા નિઃશુલ્ક વૃદ્ધાશ્રમનો વિસ્તરણ ભારતના સામાજિક સેવા અને પર્યાવરણ સંવર્ધન માટે નવો માપદંડ સ્થાપિત કરશે. આ માત્ર વૃક્ષો વાવવાની કે ઇમારતો બનાવવાની યોજના નથી, પરંતુ એક વ્યાપક દ્રષ્ટિ છે—હરિત ભારત અને વૃદ્ધોને સન્માનપૂર્ણ જીવન આપવાની.
આ પહેલો સમાજને સંદેશ આપે છે કે સાચી સેવા એ જ છે, જેમાં કુદરત અને માનવતા બંનેનો સન્માન કરવામાં આવે છે.




