सद्भावना वृध्दाश्रमचा १५१ कोटी वृक्षारोपण संकल्प आणि जगातील सर्वात मोठ्या विनामूल्य वृध्दाश्रमाचा विस्तार

राजकोटस्थित सद्भावना वृध्दाश्रम यांनी एक ऐतिहासिक उपक्रम जाहीर केला आहे. भारतभर १५१ कोटी झाडे लावण्याचा आणि त्यांचे संवर्धन करण्याचा संकल्प तसेच जगातील सर्वात मोठा विनामूल्य वृध्दाश्रम कॉम्प्लेक्स उभारण्याची योजना या घोषणेत समाविष्ट आहे. या दोन उपक्रमांमुळे पर्यावरण संवर्धन आणि ज्येष्ठ नागरिकांच्या कल्याणासाठी नवा अध्याय सुरू होणार आहे.

हरित भारताचा संकल्प

गेल्या दहा वर्षांत सद्भावना वृध्दाश्रमने १.१० कोटी झाडे लावली आणि त्यांचे संवर्धन केले आहे. यामध्ये ४० लाख संरक्षित झाडे आणि ७० लाख झाडे मियावाकी पद्धतीने वाढवली गेली आहेत. आता संस्था भारतभर १५१ कोटी झाडे लावण्याचे उद्दिष्ट ठेवत आहे.

या उपक्रमाचा प्रारंभ महाराष्ट्रातून होणार असून सुरुवातीला तीन कोटी झाडे लावली जातील. गुजरातमध्ये सरकार, संस्थांचे सहकार्य, दाते आणि स्वयंसेवक यांच्या मदतीने १५० मियावाकी जंगलांची निर्मिती करण्याची योजना आहे. संस्थेचे मत आहे की झाडे लावणे सोपे असते, पण त्यांची काळजी घेणे कठीण असते. त्यामुळे संस्था झाडांची नियमित सिंचन आणि देखभाल करण्याची जबाबदारी स्वतः स्वीकारते.

जगातील सर्वात मोठा विनामूल्य वृध्दाश्रम

सद्भावना वृध्दाश्रम आधीच जगातील सर्वात मोठा वृध्दाश्रम म्हणून ओळखला जातो. येथे १४०० खोल्यांमध्ये ५००० ज्येष्ठ नागरिकांसाठी सुविधा उपलब्ध आहेत. आता संस्था राजकोट–जामनगर रोडवरील रामपर येथे सात ११ मजली इमारतींचा आधुनिक कॉम्प्लेक्स उभारणार आहे. यासाठी ४०० कोटी रुपयांचा खर्च अपेक्षित आहे.

१५ एकर क्षेत्रफळावर पसरलेल्या या कॉम्प्लेक्समध्ये मंदिर, अन्नपूर्णा भोजनालय, वाचनालय, व्यायामशाळा, योग हॉल, वैद्यकीय केंद्र, उद्याने आणि कम्युनिटी हॉल यांसारख्या सर्व आधुनिक सुविधा असतील. प्रत्येक टॉवरमध्ये १०० खोल्या असतील आणि प्रत्येक मजल्यावर ज्येष्ठांना फिरण्यासाठी टेरेसची सुविधा असेल. संपूर्ण इमारत व्हीलचेअर-अॅक्सेसेबल असेल.

ज्येष्ठ नागरिकांसाठी सन्मानपूर्वक जीवन

या आधुनिक कॉम्प्लेक्समध्ये देशभरातील सुमारे ५००० निराधार, आजारी, अपंग, मानसिक रुग्ण, दृष्टीहीन, अवयवहीन आणि बेड-रिडन ज्येष्ठांना मोफत निवास, आरोग्यसेवा आणि सन्मानपूर्वक जीवन मिळेल. प्रत्येक खोलीत पुरेशी हवा, प्रकाश आणि हरित दृश्य याची काळजी घेण्यात आली आहे. बेड-रिडन ज्येष्ठांसाठी मोठी केअर-टेकर टीम २४x७ कार्यरत असेल.

संस्थेचे संस्थापक श्री. विजय दोबारिया यांनी सांगितले की, “ज्येष्ठ नागरिकांसाठी वाढती गरज लक्षात घेऊन राजकोटमध्ये सात ११ मजली इमारतींचा अत्याधुनिक वृध्दाश्रम उभारला जात आहे. तसेच भारतभर १५१ कोटी झाडे लावून त्यांचे संवर्धन करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे.”

दान आणि सहकार्य

नवीन कॉम्प्लेक्सच्या बांधकामासाठी लंडनस्थित विनुभाई बछुभाई नागरेचा आणि त्यांच्या परिवाराने १०८ कोटी रुपयांचे उदार दान दिले आहे. संस्थेने या योगदानाला वृद्धजनांच्या कल्याणासाठी मोठा टप्पा मानले आहे.

संस्था आणि तिचे उपक्रम

सद्भावना वृध्दाश्रम ‘वन पंडित’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या श्री. विजयभाई दोबारिया यांच्या संकल्पनेतून निर्माण झाला आहे. मानव सेवा चॅरिटेबल ट्रस्ट मागील दहा वर्षांपासून हा उपक्रम चालवत आहे. येथे ७०० पेक्षा अधिक निराधार आणि आजारी ज्येष्ठांचा सांभाळ केला जातो; त्यापैकी ३०० ज्येष्ठ बेड-रिडन आहेत आणि सततच्या देखभालीची गरज असते.

वृध्दाश्रमाशिवाय संस्था वृक्षारोपण, बदद आश्रम (जखमी आणि परित्यक्त बैलांसाठी), डॉग शेल्टर, प्राणी रुग्णालय आणि मोफत वैद्यकीय सेवा अशा अनेक समाजोपयोगी कामांत सक्रिय आहे. संस्थेने आजपर्यंत ४० लाखांहून अधिक देशी प्रजातींची झाडे जसे की नीम, पिंपळ, वड, उंबर, आवळा इ. लावली आणि वाढवली आहेत.

निष्कर्ष

सद्भावना वृध्दाश्रमचा १५१ कोटी वृक्षारोपण संकल्प आणि जगातील सर्वात मोठ्या विनामूल्य वृध्दाश्रमाचा विस्तार हा भारतातील सामाजिक सेवा आणि पर्यावरण संवर्धनाचा नवा आदर्श ठरणार आहे. ही केवळ झाडे लावण्याची किंवा इमारती बांधण्याची योजना नाही, तर ही एक व्यापक दृष्टी आहे—हरित भारत आणि ज्येष्ठ नागरिकांसाठी सन्मानपूर्वक जीवनाची.

या उपक्रमांमुळे समाजाला संदेश मिळतो की खरी सेवा तीच असते, ज्यात निसर्ग आणि मानवता दोन्हींचा सन्मान केला जातो.